PIERWIASTEK NR 77
Iryd (Ir) — właściwości i budowa atomu
Bardzo gęsty platynowiec o wyjątkowej odporności na korozję. W skorupie ziemskiej jest rzadki.
Opracowanie: TablicaMendelejewa.pl Aktualizacja treści:
Właściwości pierwiastka: Iryd
- Symbol chemiczny
- Ir
- Liczba atomowa Z
- 77
- Masa atomowa
- 192,22 u
- Rodzina
- metal przejściowy
- Grupa
- 9
- Okres
- 6
- Stan skupienia (ok. 20 °C, 1 atm)
- stały
- Konfiguracja elektronowa
- [Xe] 4f14 5d7 6s2
- Elektrony na powłokach
- 2, 8, 18, 32, 15, 2
- Elektroujemność (skala Paulinga)
- 2,2
- Temperatura topnienia
- 2445,85 °C
- Temperatura wrzenia
- 4427,85 °C
- Gęstość
- 22,42 g/cm³
- Odkrycie
- 1803 — Smithson Tennant
Gęstość: Wartość orientacyjna; zależy od temperatury i odmiany krystalicznej.
Wartości są zaokrąglone; zależą m.in. od temperatury, ciśnienia i odmiany alotropowej. Brak danych nie oznacza wartości zero.
Budowa atomu — Iryd
Ile protonów i elektronów ma atom Ir?
Liczba atomowa 77 określa liczbę protonów w jądrze: 77. Obojętny atom ma tyle samo elektronów: 77. Jon dodatni ma mniej elektronów, a ujemny — więcej. Zmiana ładunku nie zmienia liczby protonów.
Ile neutronów ma izotop Ir-193?
Model jądra pokazuje izotop Ir-193: liczba protonów wynosi 77, a neutronów 116. Liczbę neutronów wyznaczamy jako różnicę liczby masowej i atomowej: 193 − 77 = 116. Inny izotop tego samego pierwiastka może mieć inną liczbę neutronów. Nie obliczamy jej ze średniej masy atomowej.
Konfiguracja elektronowa — Iryd
Konfiguracja elektronowa obojętnego atomu w stanie podstawowym: [Xe] 4f14 5d7 6s2. Rozkład elektronów na powłokach: 2, 8, 18, 32, 15, 2.
Jak czytać zapis konfiguracji i liczbę elektronów na powłokach?
Animacja 3D to model edukacyjny: rozmiary jądra i powłok nie zachowują rzeczywistej skali. Elektrony opisuje mechanika kwantowa — nie poruszają się po klasycznych orbitach planetarnych.
Zastosowania — Iryd
Iryd stosuje się w elektrodach, tyglach i odpornych stopach.
Sprawdź budowę atomu
Przelicz cząstki izotopu Ir-193, zmień jego ładunek i zobacz, co dzieje się z liczbą elektronów. Potem utrwal wiedzę na karcie pracy.