Dane, źródła i metodologia.
Przegląd danych: 23 września 2026 r. Serwis obejmuje 118 oficjalnie nazwanych pierwiastków. Podstawą są oficjalne zestawienia IUPAC, CIAAW i NIH PubChem. Rozbieżności, warunki pomiarów i wartości przewidywane objaśniamy poniżej oraz na kartach pierwiastków.
Główne źródła danych
- IUPAC — układ okresowy pierwiastków: oficjalne nazwy, symbole i liczby atomowe. Reprezentatywne liczby masowe izotopów przyjęto konsekwentnie za tablicą z 4 maja 2022 r.
- CIAAW — standardowe masy atomowe 2024: 84 skrócone standardowe masy atomowe i ich niepewności. Dane komisji o składzie izotopowym służą także do doboru izotopów w modelach jąder.
- NIH PubChem — właściwości pierwiastków: podstawowe zestawienie temperatur, gęstości i elektroujemności Paulinga. Wyjątki i uzupełnienia opisujemy na kartach pierwiastków.
- Komisja Terminologii Chemicznej PTChem: polskie nazwy pierwiastków 113, 115, 117 i 118.
Konfiguracje elektronowe i rozbieżne wartości sprawdzano także w NIST Atomic Spectra Database oraz materiałach Royal Society of Chemistry (RSC). Szczegółowy wykaz materiałów i zakres ich wykorzystania zawiera dokumentacja źródeł i metodologii.
Jak interpretować dane?
- Masa atomowa i zapis [A]
- Masa atomowa jest wartością średnią, a [A] oznacza liczbę masową reprezentatywnego izotopu. Nie jest to masa średnia. Skład izotopowy wpływa na wartości spotykane w różnych próbkach.
- Brak danych
- Nieznane wartości są oznaczone jawnie. Nigdy nie zastępujemy ich zerem. Stan skupienia wielu superciężkich pierwiastków nie jest potwierdzony makroskopowym pomiarem.
- Temperatura i ciśnienie
- Wartości dotyczą przybliżonych warunków odniesienia; odmiana alotropowa i ciśnienie mogą zmieniać temperatury przemian. Temperatury na stronie podano w °C, a w pobranym zbiorze danych w kelwinach. Suwak jest uproszczoną ilustracją przy około 1 atm. Węgiel i arsen przechodzą bezpośrednio ze stanu stałego w gazowy. Przyjęte temperatury sublimacji, 4098 K i 889 K, pochodzą z kart RSC.
- Gęstość
- Przy każdej liczbie podajemy jednostkę: g/L dla gazów, g/cm³ dla pozostałych. Gęstości gazów odnoszą się orientacyjnie do 0°C i ciśnienia atmosferycznego, a stan skupienia w tablicy do około 20°C. Warunki i odmianę substancji podajemy w opisie pierwiastka.
- Rodziny pierwiastków
- Klasyfikacja jest dydaktyczna. Cynk, kadm, rtęć i kopernik są w „pozostałych metalach”, zgodnie ze ścisłą definicją metalu przejściowego. Inne tablice mogą grupować je inaczej.
- Atomy 3D
- Model przedstawia obojętny atom w stanie podstawowym. Oznaczenie, np. C-12, wskazuje wybrany izotop. Liczby protonów, neutronów i elektronów są zgodne z tym wyborem. Izotopy wybrano na podstawie reprezentatywnego składu CIAAW (dla zakresów wykorzystano ich środki) albo tablicy IUPAC 2022. Skład naturalnej próbki może być inny. Położenia kulek, rozmiary i animacja są umowne; pierścienie nie są torami elektronów. Konfiguracje od pierwiastka 104 są przewidywane. Dla Ds i Rg pokazujemy wariant RSC; inne obliczenia podają inny rozkład 6d/7s.
Różnice między zestawieniami
Właściwości materiałów zależą od warunków i metody wyznaczania. Temperatury i elektroujemności przyjęto zasadniczo za PubChem, a masy za CIAAW, bez mieszania skal elektroujemności. Dla lorensu zastosowano aktualny zapis NIST z elektronem 7p, zamiast starszego zapisu 6d nadal spotykanego w zestawieniach. Przy radzie pominięto rozbieżne oszacowania temperatury wrzenia. Wartości na stronie są edukacyjnymi danymi referencyjnymi.
Opracowanie i odpowiedzialność za treść
Opracowanie polskich opisów, zestawienie danych i redakcję materiałów prowadzi TablicaMendelejewa.pl. Przy informacjach podajemy źródła referencyjne, a wartości nieznane i przewidywane odróżniamy od danych pomiarowych. Błąd lub rozbieżność można zgłosić pod adresem kontakt@tablicamendelejewa.pl, wskazując pierwiastek i źródło porównania.
Opracowanie: TablicaMendelejewa.pl Aktualizacja treści:
Licencje i autorstwo
Podstawą opracowanego zbioru jest Periodic-Table-JSON — Bowserinator i współtwórcy. Dane zostały przetłumaczone, uzupełnione i skorygowane. Opracowanie udostępniamy na licencji Creative Commons Attribution–ShareAlike 3.0.
Pozostałe licencje: Three.js — MIT; Manrope i IBM Plex Mono — SIL Open Font License; Google Material Symbols — Apache 2.0.
Od źródeł do własnych obliczeń
Poradnik odczytywania tablicy wyjaśnia różnicę między masą atomową a liczbą masową. W kalkulatorze protonów, neutronów i elektronów wybierasz konkretny izotop i ładunek. Przykłady do samodzielnego rozwiązania są w kartach pracy z odpowiedziami.
Ustawienia zapisane na Twoim urządzeniu
Motyw, rozmiar tekstu, wybór do porównania i najlepszy wynik quizu są zapisywane lokalnie w przeglądarce. Serwis nie wymaga konta. Usunięcie danych tej witryny w przeglądarce usuwa te ustawienia.