PIERWIASTEK NR 78

Platyna (Pt) — właściwości i budowa atomu

Metal szlachetny odporny chemicznie, a zarazem skuteczny katalizator wielu reakcji.

Opracowanie: TablicaMendelejewa.pl Aktualizacja treści:

Odkryj atom Pt w 3DUkład okresowy do druku

Właściwości pierwiastka: Platyna

Symbol chemiczny
Pt
Liczba atomowa Z
78
Masa atomowa
195,08 u
Rodzina
metal przejściowy
Grupa
10
Okres
6
Stan skupienia (ok. 20 °C, 1 atm)
stały
Konfiguracja elektronowa
[Xe] 4f14 5d9 6s1
Elektrony na powłokach
2, 8, 18, 32, 17, 1
Elektroujemność (skala Paulinga)
2,28
Temperatura topnienia
1768,4 °C
Temperatura wrzenia
3824,85 °C
Gęstość
21,46 g/cm³
Odkrycie
Znana rdzennym mieszkańcom Ameryki Południowej przed przybyciem Europejczyków

Gęstość: Wartość orientacyjna; zależy od temperatury i odmiany krystalicznej.

Wartości są zaokrąglone; zależą m.in. od temperatury, ciśnienia i odmiany alotropowej. Brak danych nie oznacza wartości zero.

Budowa atomu — Platyna

Ile protonów i elektronów ma atom Pt?

Liczba atomowa 78 określa liczbę protonów w jądrze: 78. Obojętny atom ma tyle samo elektronów: 78. Jon dodatni ma mniej elektronów, a ujemny — więcej. Zmiana ładunku nie zmienia liczby protonów.

Ile neutronów ma izotop Pt-195?

Model jądra pokazuje izotop Pt-195: liczba protonów wynosi 78, a neutronów 117. Liczbę neutronów wyznaczamy jako różnicę liczby masowej i atomowej: 195 − 78 = 117. Inny izotop tego samego pierwiastka może mieć inną liczbę neutronów. Nie obliczamy jej ze średniej masy atomowej.

Sprawdź ten izotop w kalkulatorze i porównaj atom z jonem.

Konfiguracja elektronowa — Platyna

Konfiguracja elektronowa obojętnego atomu w stanie podstawowym: [Xe] 4f14 5d9 6s1. Rozkład elektronów na powłokach: 2, 8, 18, 32, 17, 1.

Jak czytać zapis konfiguracji i liczbę elektronów na powłokach?

Animacja 3D to model edukacyjny: rozmiary jądra i powłok nie zachowują rzeczywistej skali. Elektrony opisuje mechanika kwantowa — nie poruszają się po klasycznych orbitach planetarnych.

Zastosowania — Platyna

Platynę stosuje się w katalizatorach, elektrodach, aparaturze i biżuterii.

Sprawdź budowę atomu

Przelicz cząstki izotopu Pt-195, zmień jego ładunek i zobacz, co dzieje się z liczbą elektronów. Potem utrwal wiedzę na karcie pracy.

Oblicz protony, neutrony i elektronyKarta pracy: budowa atomu

Poznaj też pierwiastki z tej samej grupy

Porównaj te pierwiastki →

Pierwiastki obok w układzie okresowym