PIERWIASTEK NR 25
Mangan (Mn) — właściwości i budowa atomu
Metal przejściowy tworzący związki na licznych stopniach utlenienia. Naturalnie występuje m.in. w tlenkach.
Opracowanie: TablicaMendelejewa.pl Aktualizacja treści:
Właściwości pierwiastka: Mangan
- Symbol chemiczny
- Mn
- Liczba atomowa Z
- 25
- Masa atomowa
- 54,938 u
- Rodzina
- metal przejściowy
- Grupa
- 7
- Okres
- 4
- Stan skupienia (ok. 20 °C, 1 atm)
- stały
- Konfiguracja elektronowa
- [Ar] 3d5 4s2
- Elektrony na powłokach
- 2, 8, 13, 2
- Elektroujemność (skala Paulinga)
- 1,55
- Temperatura topnienia
- 1245,85 °C
- Temperatura wrzenia
- 2060,85 °C
- Gęstość
- 7,3 g/cm³
- Odkrycie
- 1774 — Johan Gottlieb Gahn (wyodrębnienie metalu)
Gęstość: Wartość orientacyjna; zależy od temperatury i odmiany krystalicznej.
Wartości są zaokrąglone; zależą m.in. od temperatury, ciśnienia i odmiany alotropowej. Brak danych nie oznacza wartości zero.
Budowa atomu — Mangan
Ile protonów i elektronów ma atom Mn?
Liczba atomowa 25 określa liczbę protonów w jądrze: 25. Obojętny atom ma tyle samo elektronów: 25. Jon dodatni ma mniej elektronów, a ujemny — więcej. Zmiana ładunku nie zmienia liczby protonów.
Ile neutronów ma izotop Mn-55?
Model jądra pokazuje izotop Mn-55: liczba protonów wynosi 25, a neutronów 30. Liczbę neutronów wyznaczamy jako różnicę liczby masowej i atomowej: 55 − 25 = 30. Inny izotop tego samego pierwiastka może mieć inną liczbę neutronów. Nie obliczamy jej ze średniej masy atomowej.
Konfiguracja elektronowa — Mangan
Konfiguracja elektronowa obojętnego atomu w stanie podstawowym: [Ar] 3d5 4s2. Rozkład elektronów na powłokach: 2, 8, 13, 2.
Jak czytać zapis konfiguracji i liczbę elektronów na powłokach?
Animacja 3D to model edukacyjny: rozmiary jądra i powłok nie zachowują rzeczywistej skali. Elektrony opisuje mechanika kwantowa — nie poruszają się po klasycznych orbitach planetarnych.
Zastosowania — Mangan
Mangan jest ważnym dodatkiem do stali i składnikiem materiałów bateryjnych.
Sprawdź budowę atomu
Przelicz cząstki izotopu Mn-55, zmień jego ładunek i zobacz, co dzieje się z liczbą elektronów. Potem utrwal wiedzę na karcie pracy.