PIERWIASTEK NR 39
Itr (Y) — właściwości i budowa atomu
Metal z grupy 3, często występujący razem z lantanowcami w tych samych minerałach.
Opracowanie: TablicaMendelejewa.pl Aktualizacja treści:
Właściwości pierwiastka: Itr
- Symbol chemiczny
- Y
- Liczba atomowa Z
- 39
- Masa atomowa
- 88,906 u
- Rodzina
- metal przejściowy
- Grupa
- 3
- Okres
- 5
- Stan skupienia (ok. 20 °C, 1 atm)
- stały
- Konfiguracja elektronowa
- [Kr] 4d1 5s2
- Elektrony na powłokach
- 2, 8, 18, 9, 2
- Elektroujemność (skala Paulinga)
- 1,22
- Temperatura topnienia
- 1521,85 °C
- Temperatura wrzenia
- 3344,85 °C
- Gęstość
- 4,47 g/cm³
- Odkrycie
- 1794 — Johan Gadolin
Gęstość: Wartość orientacyjna; zależy od temperatury i odmiany krystalicznej.
Wartości są zaokrąglone; zależą m.in. od temperatury, ciśnienia i odmiany alotropowej. Brak danych nie oznacza wartości zero.
Budowa atomu — Itr
Ile protonów i elektronów ma atom Y?
Liczba atomowa 39 określa liczbę protonów w jądrze: 39. Obojętny atom ma tyle samo elektronów: 39. Jon dodatni ma mniej elektronów, a ujemny — więcej. Zmiana ładunku nie zmienia liczby protonów.
Ile neutronów ma izotop Y-89?
Model jądra pokazuje izotop Y-89: liczba protonów wynosi 39, a neutronów 50. Liczbę neutronów wyznaczamy jako różnicę liczby masowej i atomowej: 89 − 39 = 50. Inny izotop tego samego pierwiastka może mieć inną liczbę neutronów. Nie obliczamy jej ze średniej masy atomowej.
Konfiguracja elektronowa — Itr
Konfiguracja elektronowa obojętnego atomu w stanie podstawowym: [Kr] 4d1 5s2. Rozkład elektronów na powłokach: 2, 8, 18, 9, 2.
Jak czytać zapis konfiguracji i liczbę elektronów na powłokach?
Animacja 3D to model edukacyjny: rozmiary jądra i powłok nie zachowują rzeczywistej skali. Elektrony opisuje mechanika kwantowa — nie poruszają się po klasycznych orbitach planetarnych.
Zastosowania — Itr
Itr wykorzystuje się w ceramice, luminoforach i kryształach laserowych.
Sprawdź budowę atomu
Przelicz cząstki izotopu Y-89, zmień jego ładunek i zobacz, co dzieje się z liczbą elektronów. Potem utrwal wiedzę na karcie pracy.