PIERWIASTEK NR 40
Cyrkon (Zr) — właściwości i budowa atomu
Metal odporny na korozję, chemicznie bardzo podobny do hafnu. Jego minerałem jest cyrkon.
Opracowanie: TablicaMendelejewa.pl Aktualizacja treści:
Właściwości pierwiastka: Cyrkon
- Symbol chemiczny
- Zr
- Liczba atomowa Z
- 40
- Masa atomowa
- 91,222 u
- Rodzina
- metal przejściowy
- Grupa
- 4
- Okres
- 5
- Stan skupienia (ok. 20 °C, 1 atm)
- stały
- Konfiguracja elektronowa
- [Kr] 4d2 5s2
- Elektrony na powłokach
- 2, 8, 18, 10, 2
- Elektroujemność (skala Paulinga)
- 1,33
- Temperatura topnienia
- 1854,85 °C
- Temperatura wrzenia
- 4408,85 °C
- Gęstość
- 6,52 g/cm³
- Odkrycie
- 1789 — Martin Heinrich Klaproth
Gęstość: Wartość orientacyjna; zależy od temperatury i odmiany krystalicznej.
Wartości są zaokrąglone; zależą m.in. od temperatury, ciśnienia i odmiany alotropowej. Brak danych nie oznacza wartości zero.
Budowa atomu — Cyrkon
Ile protonów i elektronów ma atom Zr?
Liczba atomowa 40 określa liczbę protonów w jądrze: 40. Obojętny atom ma tyle samo elektronów: 40. Jon dodatni ma mniej elektronów, a ujemny — więcej. Zmiana ładunku nie zmienia liczby protonów.
Ile neutronów ma izotop Zr-90?
Model jądra pokazuje izotop Zr-90: liczba protonów wynosi 40, a neutronów 50. Liczbę neutronów wyznaczamy jako różnicę liczby masowej i atomowej: 90 − 40 = 50. Inny izotop tego samego pierwiastka może mieć inną liczbę neutronów. Nie obliczamy jej ze średniej masy atomowej.
Konfiguracja elektronowa — Cyrkon
Konfiguracja elektronowa obojętnego atomu w stanie podstawowym: [Kr] 4d2 5s2. Rozkład elektronów na powłokach: 2, 8, 18, 10, 2.
Jak czytać zapis konfiguracji i liczbę elektronów na powłokach?
Animacja 3D to model edukacyjny: rozmiary jądra i powłok nie zachowują rzeczywistej skali. Elektrony opisuje mechanika kwantowa — nie poruszają się po klasycznych orbitach planetarnych.
Zastosowania — Cyrkon
Stopy cyrkonu służą m.in. do wytwarzania koszulek paliwa jądrowego.
Sprawdź budowę atomu
Przelicz cząstki izotopu Zr-90, zmień jego ładunek i zobacz, co dzieje się z liczbą elektronów. Potem utrwal wiedzę na karcie pracy.