PIERWIASTEK NR 81

Tal (Tl) — właściwości i budowa atomu

Miękki metal, którego wiele związków jest silnie toksycznych. W naturze występuje w małych ilościach.

Opracowanie: TablicaMendelejewa.pl Aktualizacja treści:

Odkryj atom Tl w 3DUkład okresowy do druku

Właściwości pierwiastka: Tal

Symbol chemiczny
Tl
Liczba atomowa Z
81
Masa atomowa
204,38 u
Rodzina
pozostałe metale
Grupa
13
Okres
6
Stan skupienia (ok. 20 °C, 1 atm)
stały
Konfiguracja elektronowa
[Xe] 4f14 5d10 6s2 6p1
Elektrony na powłokach
2, 8, 18, 32, 18, 3
Elektroujemność (skala Paulinga)
1,62
Temperatura topnienia
303,85 °C
Temperatura wrzenia
1472,85 °C
Gęstość
11,8 g/cm³
Odkrycie
1861 — William Crookes

Gęstość: Wartość orientacyjna; zależy od temperatury i odmiany krystalicznej.

Wartości są zaokrąglone; zależą m.in. od temperatury, ciśnienia i odmiany alotropowej. Brak danych nie oznacza wartości zero.

Budowa atomu — Tal

Ile protonów i elektronów ma atom Tl?

Liczba atomowa 81 określa liczbę protonów w jądrze: 81. Obojętny atom ma tyle samo elektronów: 81. Jon dodatni ma mniej elektronów, a ujemny — więcej. Zmiana ładunku nie zmienia liczby protonów.

Ile neutronów ma izotop Tl-205?

Model jądra pokazuje izotop Tl-205: liczba protonów wynosi 81, a neutronów 124. Liczbę neutronów wyznaczamy jako różnicę liczby masowej i atomowej: 205 − 81 = 124. Inny izotop tego samego pierwiastka może mieć inną liczbę neutronów. Nie obliczamy jej ze średniej masy atomowej.

Sprawdź ten izotop w kalkulatorze i porównaj atom z jonem.

Konfiguracja elektronowa — Tal

Konfiguracja elektronowa obojętnego atomu w stanie podstawowym: [Xe] 4f14 5d10 6s2 6p1. Rozkład elektronów na powłokach: 2, 8, 18, 32, 18, 3.

Jak czytać zapis konfiguracji i liczbę elektronów na powłokach?

Animacja 3D to model edukacyjny: rozmiary jądra i powłok nie zachowują rzeczywistej skali. Elektrony opisuje mechanika kwantowa — nie poruszają się po klasycznych orbitach planetarnych.

Zastosowania — Tal

Tal ma specjalistyczne zastosowania w materiałach optycznych i elektronice.

Sprawdź budowę atomu

Przelicz cząstki izotopu Tl-205, zmień jego ładunek i zobacz, co dzieje się z liczbą elektronów. Potem utrwal wiedzę na karcie pracy.

Oblicz protony, neutrony i elektronyKarta pracy: budowa atomu

Poznaj też pierwiastki z tej samej grupy

Porównaj te pierwiastki →

Pierwiastki obok w układzie okresowym