PIERWIASTEK NR 54
Ksenon (Xe) — właściwości i budowa atomu
Ciężki gaz szlachetny. Pomimo małej reaktywności może tworzyć związki, zwłaszcza z fluorem i tlenem.
Opracowanie: TablicaMendelejewa.pl Aktualizacja treści:
Właściwości pierwiastka: Ksenon
- Symbol chemiczny
- Xe
- Liczba atomowa Z
- 54
- Masa atomowa
- 131,29 u
- Rodzina
- gaz szlachetny
- Grupa
- 18
- Okres
- 5
- Stan skupienia (ok. 20 °C, 1 atm)
- gazowy
- Konfiguracja elektronowa
- [Kr] 4d10 5s2 5p6
- Elektrony na powłokach
- 2, 8, 18, 18, 8
- Elektroujemność (skala Paulinga)
- 2,6
- Temperatura topnienia
- -111,79 °C
- Temperatura wrzenia
- -108,12 °C
- Gęstość
- 5,887 g/L
- Odkrycie
- 1898 — William Ramsay i Morris Travers
Gęstość: Wartość orientacyjna dla gazu w pobliżu 0°C i ciśnienia atmosferycznego.
Wartości są zaokrąglone; zależą m.in. od temperatury, ciśnienia i odmiany alotropowej. Brak danych nie oznacza wartości zero.
Budowa atomu — Ksenon
Ile protonów i elektronów ma atom Xe?
Liczba atomowa 54 określa liczbę protonów w jądrze: 54. Obojętny atom ma tyle samo elektronów: 54. Jon dodatni ma mniej elektronów, a ujemny — więcej. Zmiana ładunku nie zmienia liczby protonów.
Ile neutronów ma izotop Xe-132?
Model jądra pokazuje izotop Xe-132: liczba protonów wynosi 54, a neutronów 78. Liczbę neutronów wyznaczamy jako różnicę liczby masowej i atomowej: 132 − 54 = 78. Inny izotop tego samego pierwiastka może mieć inną liczbę neutronów. Nie obliczamy jej ze średniej masy atomowej.
Konfiguracja elektronowa — Ksenon
Konfiguracja elektronowa obojętnego atomu w stanie podstawowym: [Kr] 4d10 5s2 5p6. Rozkład elektronów na powłokach: 2, 8, 18, 18, 8.
Jak czytać zapis konfiguracji i liczbę elektronów na powłokach?
Animacja 3D to model edukacyjny: rozmiary jądra i powłok nie zachowują rzeczywistej skali. Elektrony opisuje mechanika kwantowa — nie poruszają się po klasycznych orbitach planetarnych.
Zastosowania — Ksenon
Ksenon wykorzystuje się w lampach, laserach i elektrycznych silnikach satelitów.
Sprawdź budowę atomu
Przelicz cząstki izotopu Xe-132, zmień jego ładunek i zobacz, co dzieje się z liczbą elektronów. Potem utrwal wiedzę na karcie pracy.