PIERWIASTEK NR 5
Bor (B) — właściwości i budowa atomu
Półmetal tworzący twarde struktury i liczne związki z tlenem. W przyrodzie występuje przede wszystkim w boranach.
Opracowanie: TablicaMendelejewa.pl Aktualizacja treści:
Właściwości pierwiastka: Bor
- Symbol chemiczny
- B
- Liczba atomowa Z
- 5
- Masa atomowa
- 10,81 u
- Rodzina
- półmetal
- Grupa
- 13
- Okres
- 2
- Stan skupienia (ok. 20 °C, 1 atm)
- stały
- Konfiguracja elektronowa
- [He] 2s2 2p1
- Elektrony na powłokach
- 2, 3
- Elektroujemność (skala Paulinga)
- 2,04
- Temperatura topnienia
- 2074,85 °C
- Temperatura wrzenia
- 3999,85 °C
- Gęstość
- 2,37 g/cm³
- Odkrycie
- 1808 — Joseph Louis Gay-Lussac, Louis Jacques Thénard i niezależnie Humphry Davy
Gęstość dotyczy boru krystalicznego; bor amorficzny ma inną gęstość.
Gęstość: Wartość orientacyjna; zależy od temperatury i odmiany krystalicznej.
Wartości są zaokrąglone; zależą m.in. od temperatury, ciśnienia i odmiany alotropowej. Brak danych nie oznacza wartości zero.
Budowa atomu — Bor
Ile protonów i elektronów ma atom B?
Liczba atomowa 5 określa liczbę protonów w jądrze: 5. Obojętny atom ma tyle samo elektronów: 5. Jon dodatni ma mniej elektronów, a ujemny — więcej. Zmiana ładunku nie zmienia liczby protonów.
Ile neutronów ma izotop B-11?
Model jądra pokazuje izotop B-11: liczba protonów wynosi 5, a neutronów 6. Liczbę neutronów wyznaczamy jako różnicę liczby masowej i atomowej: 11 − 5 = 6. Inny izotop tego samego pierwiastka może mieć inną liczbę neutronów. Nie obliczamy jej ze średniej masy atomowej.
Konfiguracja elektronowa — Bor
Konfiguracja elektronowa obojętnego atomu w stanie podstawowym: [He] 2s2 2p1. Rozkład elektronów na powłokach: 2, 3.
Jak czytać zapis konfiguracji i liczbę elektronów na powłokach?
Animacja 3D to model edukacyjny: rozmiary jądra i powłok nie zachowują rzeczywistej skali. Elektrony opisuje mechanika kwantowa — nie poruszają się po klasycznych orbitach planetarnych.
Zastosowania — Bor
Szkło borokrzemowe, włókna szklane i materiały pochłaniające neutrony wykorzystują związki boru.
Sprawdź budowę atomu
Przelicz cząstki izotopu B-11, zmień jego ładunek i zobacz, co dzieje się z liczbą elektronów. Potem utrwal wiedzę na karcie pracy.