PIERWIASTEK NR 89
Aktyn (Ac) — właściwości i budowa atomu
Promieniotwórczy metal otwierający serię aktynowców. W rudach uranu występuje w śladowych ilościach.
Opracowanie: TablicaMendelejewa.pl Aktualizacja treści:
Właściwości pierwiastka: Aktyn
- Symbol chemiczny
- Ac
- Liczba atomowa Z
- 89
- Liczba masowa wybranego izotopu [A]
- [227]
- Rodzina
- aktynowiec
- Grupa
- blok f — poza numeracją grup
- Okres
- 7
- Stan skupienia (ok. 20 °C, 1 atm)
- stały
- Konfiguracja elektronowa
- [Rn] 6d1 7s2
- Elektrony na powłokach
- 2, 8, 18, 32, 18, 9, 2
- Elektroujemność (skala Paulinga)
- 1,1
- Temperatura topnienia
- 1050,85 °C
- Temperatura wrzenia
- 3197,85 °C
- Gęstość
- 10,07 g/cm³
- Odkrycie
- 1899 — André-Louis Debierne; 1902 — Friedrich Giesel (niezależne prace)
Pierwiastek pokazano w wydzielonym szeregu lantanowców lub aktynowców; numeru grupy nie przypisano.
Gęstość: Wartość orientacyjna; zależy od temperatury i odmiany krystalicznej.
Wartości są zaokrąglone; zależą m.in. od temperatury, ciśnienia i odmiany alotropowej. Brak danych nie oznacza wartości zero.
Budowa atomu — Aktyn
Ile protonów i elektronów ma atom Ac?
Liczba atomowa 89 określa liczbę protonów w jądrze: 89. Obojętny atom ma tyle samo elektronów: 89. Jon dodatni ma mniej elektronów, a ujemny — więcej. Zmiana ładunku nie zmienia liczby protonów.
Ile neutronów ma izotop Ac-227?
Model jądra pokazuje izotop Ac-227: liczba protonów wynosi 89, a neutronów 138. Liczbę neutronów wyznaczamy jako różnicę liczby masowej i atomowej: 227 − 89 = 138. Inny izotop tego samego pierwiastka może mieć inną liczbę neutronów. Nie obliczamy jej ze średniej masy atomowej.
Konfiguracja elektronowa — Aktyn
Konfiguracja elektronowa obojętnego atomu w stanie podstawowym: [Rn] 6d1 7s2. Rozkład elektronów na powłokach: 2, 8, 18, 32, 18, 9, 2.
Jak czytać zapis konfiguracji i liczbę elektronów na powłokach?
Animacja 3D to model edukacyjny: rozmiary jądra i powłok nie zachowują rzeczywistej skali. Elektrony opisuje mechanika kwantowa — nie poruszają się po klasycznych orbitach planetarnych.
Zastosowania — Aktyn
Izotopy aktynu wykorzystuje się w badaniach jądrowych i nad celowanymi radiofarmaceutykami.
Sprawdź budowę atomu
Przelicz cząstki izotopu Ac-227, zmień jego ładunek i zobacz, co dzieje się z liczbą elektronów. Potem utrwal wiedzę na karcie pracy.